पाठ 1सामान्य प्रक्रिया धोके: कटिंग, वेल्डिंग, ग्राइंडिंग, पेंटिंग, असेंबली - ते कुठे घडतात आणि प्रदर्शित गटसामान्य धातू काम प्रक्रियांना सामान्य धोके आणि प्रदर्शित गटांशी जोडते. कटिंग, वेल्डिंग, ग्राइंडिंग, पेंटिंग आणि असेंबली तपासते, कार्य-आधारित धोका मूल्यांकन आणि प्रक्रिया प्रवाहात वाटलेल्या नियंत्रणांना हायलाइट करते.
Cutting operations and associated hazardsWelding fire, fume, and electrical risksGrinding sparks, noise, and wheel integrityPainting overspray, VOCs, and ignition sourcesAssembly line pinch points and tool hazardsपाठ 2मॅन्युअल हँडलिंग आणि एर्गोनॉमिक धोके: पुनरावृत्ती कार्ये, जड उचलणे, असेंबली आणि देखभालमध्ये अजीब पोझिशन्सउचलणे, असेंबली आणि देखभालमध्ये मॅन्युअल हँडलिंग आणि एर्गोनॉमिक धोके संबोधित करते. कार्य विश्लेषण, भार डिझाइन, यांत्रिक सहाय्य, जॉब रोटेशन आणि वर्कस्टेशन सेटअप कव्हर करते ज्यामुळे मस्क्युलोस्केलेटल विकार आणि थकवा टाळता येईल.
Task and load assessment for manual handlingUse of hoists, conveyors, and lift assistsWorkstation height and reach optimizationRepetitive task redesign and job rotationErgonomic training and early symptom reportingपाठ 3विद्युत धोके: स्थिर कारखाना, पोर्टेबल टूल्स, लॉकआउट-टॅगआउट आवश्यकताधातू सुविधांमध्ये स्थिर कारखाना आणि पोर्टेबल टूल्समधून विद्युत धोके कव्हर करते. तपासणी, देखभाल, लॉकआउट-टॅगआउट, आर्क फ्लॅश आणि देखभाल किंवा प्रकल्पांदरम्यान एक्सटेंशन कॉर्ड्स, पॅनल्स आणि तात्पुरती वीज यांचा सुरक्षित वापर संबोधित करते.
Fixed plant electrical risk identificationPortable tools, cords, and inspection regimesLockout‑tagout steps and documentationArc flash awareness and boundary settingTemporary power and panel access controlsपाठ 4स्लिप, ट्रिप आणि फॉल धोके: फ्लोअर दूषितता, जिने, उंच प्लॅटफॉर्म, साठवण पद्धतीफ्लोअर दूषितता, जिने, उंच प्लॅटफॉर्म आणि साठवण पद्धतींमधून स्लिप, ट्रिप आणि फॉल धोके ओळखते. उत्पादन आणि वेअरहाउस क्षेत्रांसाठी तपासणी शिस्त, घरकुल, निचरा, कडा संरक्षण आणि सुरक्षित प्रवेश डिझाइन स्पष्ट करते.
Floor condition, drainage, and contaminationHousekeeping standards and spill responseStair design, handrails, and step visibilityGuardrails and access on elevated platformsStorage layout, stacking, and access aislesपाठ 5यांत्रिक धोके: हलणारे भाग, मशीन गार्डिंग, निप पॉइंट्स, फिरणारी उपकरणेहलणाऱ्या भागांमधून, निप पॉइंट्स आणि फिरणाऱ्या उपकरणांमधून यांत्रिक धोके तपशीलवार सांगते. धोका मूल्यांकन, मशीन गार्डिंग प्रकार, इंटरलॉक्स, आपत्कालीन थांबे आणि साफसफाई, जॅम्स क्लीयर करणे आणि देखभालसाठी सुरक्षित प्रवेश स्पष्ट करते.
Identification of in‑running and nip pointsFixed, interlocked, and adjustable guardsEmergency stops and isolation pointsSafe clearing of jams and blockagesMaintenance access and verification of zero energyपाठ 6भौतिक धोके: ध्वनी, कंपन, उष्णता, थंडी, प्रकाश आणि एर्गोनॉमिक धोका घटकधातू कारखान्यांमध्ये ध्वनी, कंपन, उष्णता, थंडी आणि प्रकाश यांसारखे भौतिक धोके तपासते. प्रदर्शन मूल्यांकन, आरोग्य परिणाम, अभियांत्रिकी नियंत्रणे, पीपीई आणि कार्य क्षेत्रांमध्ये ताण आणि थकवा कमी करण्यासाठी एर्गोनॉमिक लेआउट वर्णन करते.
Noise mapping, exposure limits, and controlsHand‑arm vibration sources and mitigationHeat stress, cold stress, and work‑rest cyclesLighting levels, glare, and visual fatigueLayout design to reduce physical strainपाठ 7अग्नी आणि स्फोट धोके: ज्वलनशील द्रव, पेंट बूथ, ज्वलनशील धूळ, हॉट वर्कज्वलनशील द्रव, पेंट बूथ, ज्वलनशील धूळ आणि हॉट वर्कमधून अग्नी आणि स्फोट धोके शोधते. प्रज्वलन स्रोत, धोकादायक क्षेत्र झोनिंग, वेंटिलेशन, घरकुल आणि नियमित आणि गैर-नियमित कार्यांसाठी सुरक्षित कामाचे प्रणाली कव्हर करते.
Flammable liquid storage and transfer controlsPaint booth design, ventilation, and ignition controlCombustible dust recognition and housekeepingHot work permitting and fire watch dutiesExplosion protection, zoning, and equipment selectionपाठ 8वाहतूक आणि ट्रॅफिक धोके: फोर्कलिफ्ट, पदचारी मार्ग, लोडिंग डॉक्स, रॅकिंग कोसळणेफोर्कलिफ्ट, ट्रक्स आणि पदचारींमधून वाहतूक आणि ट्रॅफिक धोके विश्लेषित करते. मार्ग डिझाइन, वेग नियंत्रण, लोडिंग डॉक्स, रॅकिंग स्थिरता आणि टक्कर आणि संरचनात्मक अपयशे टाळण्यासाठी वेगळे उपाय चर्चा करते.
Traffic flow mapping and route segregationForklift selection, inspection, and limitsPedestrian walkways, crossings, and signageLoading dock edge, trailer, and fall risksRacking design, loading, and impact protectionपाठ 9रासायनिक आणि हवाई धोके: पेंट्स, सॉल्व्हेंट्स, वेल्डिंग धूर, धातू धूळ - स्रोत आणि प्रदर्शन मार्गपेंट्स, सॉल्व्हेंट्स, वेल्डिंग धूर आणि धातू धूळमधून रासायनिक आणि हवाई धोके पुनरावलोकन करते. सुरक्षा डेटा शीट्स, प्रदर्शन मार्ग, वेंटिलेशन, श्वसन संरक्षण आणि धातू ऑपरेशन्समध्ये निरीक्षण धोरणे कव्हर करते.
Inventory, labeling, and SDS interpretationWelding fumes and local exhaust ventilationSolvent vapors and confined space concernsMetal dust capture, filtration, and disposalAir monitoring and respiratory PPE selectionपाठ 10कंत्राटदार आणि अभ्यागत-विशिष्ट धोके: अपरिचितता, काम नियंत्रण, परवानगी-टू-वर्क, इंडक्शन आणि पर्यवेक्षणसाइटशी अपरिचित कंत्राटदार आणि अभ्यागतांना प्रभावित करणाऱ्या धोक्यांवर केंद्रित. इंडक्शन, पर्यवेक्षण, परवानगी-टू-वर्क, उत्पादनाशी इंटरफेस आणि एकाच वेळी ऑपरेशन्स आणि गैर-नियमित उच्च-धोका कार्य नियंत्रित करण्याचे स्पष्ट करते.
Prequalification and contractor risk profilingSite induction and communication of rulesPermit‑to‑work for high‑risk activitiesSupervision, monitoring, and stop‑work authorityManaging simultaneous operations and interfaces